«Τα ελληνικά μοιάζουν να εισχωρούν βαθύτερα στις λέξεις από οποιαδήποτε σύγχρονη γλώσσα/Είναι μια γλώσσα που αντηχεί/ Τα αρχαία ελληνικά όλοι θα έπρεπε να τα μαθαίνουν». Αυτά είχε πει η Αν Κάρσον κατά καιρούς σε συνεντεύξεις της. Και ξεκινάμε με αυτό ως αρχή για την ίδια, που βραβεύτηκε χθες με το Νόμπελ Λογοτεχνίας στα 76 της χρόνια, ακριβώς γιατί όχι μόνο ισχύουν τα λόγια της, αλλά ως Ελληνες (ή μάλλον, ως Νεοέλληνες) το έχουμε ξεχάσει. Και ή έχει γίνει η γλώσσα μας (και η νέα και η αρχαία) «εργαλείο» κακοποίησης στο στόμα χυδαίων πολιτικών (που λένε πως την κατέχουν κιόλας!) ή δεν τη γνωρίζουν καν οι νεότερες γενιές, με έρευνες να δείχνουν πως ένα Ελληνόπουλο που τελειώνει το Δημοτικό σχολείο χρησιμοποιεί περίπου 6.000 λέξεις μόνο και δεν μπορεί να βγάλει το κεντρικό νόημα από μια παράγραφο λογοτεχνικού έργου – αλλά δεν είδα καμία απεργία δασκάλων, μαζί με γονείς και μαθητές, για την κατάντια των βιβλίων διδασκαλίας και του παιδαγωγικού συστήματος.
Επιστρέφοντας στην Αν Κάρσον, τη νομπελίστρια που έχει πει η ίδια πως «τα ελληνικά με έμαθαν όχι μόνο να γράφω αλλά και να σκέφτομαι», είναι Καναδή, ποιήτρια, δοκιμιογράφος, μεταφράστρια, κλασική φιλόλογος και μία από τις πιο ανυπότακτες δημιουργικές προσωπικότητες της σύγχρονης λογοτεχνίας. Ακριβώς γιατί πέρασε (κυριολεκτικά) τη ζωή της καταργώντας τα σύνορα ανάμεσα στην ποίηση και την πεζογραφία, τη φιλοσοφία και τον έρωτα, το αρχαίο δράμα και τη σημερινή πολιτική, την προσωπική απώλεια και τη συλλογική μνήμη.
Στα βιβλία της η Σαπφώ συνομιλεί με τον Προυστ, η Ελένη της Τροίας συναντά τη Μέριλιν Μονρόε και ο μυθικός Γηρυόνης (σ.σ. o φοβερός τρισώματος ή τρικέφαλος γίγαντας, η κλοπή των βοδιών του οποίου ήταν ένας από τους άθλους του Ηρακλή) μεταμορφώνεται σε έναν σύγχρονο, ερωτευμένο νεαρό («Αυτοβιογραφία του κόκκινου», εκδ. Πατάκη, μτφ. Χ. Βλαβιανός). Και αυτό το έκανε με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο, αποδεικνύοντας πως η ανθρώπινη εμπειρία, όσο κι αν αλλάζουν οι αιώνες, εξακολουθεί να αναμετριέται με τις ίδιες αγωνίες: την επιθυμία, την εξουσία, τη μοναξιά, την ταυτότητα, τον θάνατο.
Χθες, 8 Οκτωβρίου 2026, η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στην ίδια, αναγνωρίζοντας «το τολμηρό και επινοητικό έργο της, το οποίο, μέσα από έναν παιγνιώδη διάλογο με την κλασική παράδοση, δημιούργησε νέες μορφές για τη σύγχρονη λογοτεχνία». Η διατύπωση της Ακαδημίας είναι αποκαλυπτική, καθώς αναγνωρίζει μια δημιουργό που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να υπάρξει ένα λογοτεχνικό έργο.
Περισσότερα: efsyn
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου